Çocuğum neden sürekli öfke nöbeti geçiriyor? Çocuğum neden sürekli öfke nöbeti geçiriyor?
Pedagog, Aile Danışmanı Okan Bal: Çocuklar özellikle 2-6 yaş arasında duygusal düzenleme becerilerini tam olarak geliştiremedikleri için öfke nöbetleri oldukça yaygındır. Bu yaş grubunda çocuklar istedikleri her şeyi hemen elde etmek isterler ve engellendiklerinde yoğun öfke yaşayabilirler. Öfke nöbetleri, aynı zamanda dil becerilerinin yetersiz olduğu durumlarda duygularını ifade etme biçimi olabilir. Burada önemli olan ebeveynin tutarlı ve sakin kalmasıdır. Nöbet sırasında çocuğun yanında olun ama aşırı müdahale etmekten kaçının. Duygularını anlamlandırmasına yardımcı olun: “Biliyorum çok kızdın çünkü oyuncağını almak istemedim” gibi empatik cümlelerle çocuğa duygularını isimlendirmeyi öğretin. Uzun vadede duygu düzenleme becerilerini desteklemek için çocukla empati kurarak, sabırla ve oyunla duygusal gelişimini güçlendirmek gerekir.
Kardeş kıskançlığını nasıl önleyebilirim? Kardeş kıskançlığını nasıl önleyebilirim?
Pedagog, Aile Danışmanı Okan Bal: Kardeş kıskançlığı doğal ve gelişimsel bir süreçtir. Çocuk, yeni gelen kardeşiyle birlikte sevgi ve ilgi kaybı yaşayacağı endişesine kapılabilir. Bu durumun önüne geçmek için doğumdan önce çocuğa yaşına uygun şekilde kardeşi hakkında bilgi verilmesi ve hazırlık yapılması önemlidir. Kardeş geldikten sonra da "artık sen büyüksün" gibi cümlelerle fazlaca sorumluluk yüklemek yerine, büyük kardeşe özel zaman ayırarak onun hâlâ aynı şekilde sevildiğini hissettirmek gerekir. Aynı zamanda kardeşler arasında kıyaslama yapılmamalı ve her çocuğun farklı bir birey olduğu unutulmamalıdır. Büyük kardeşi bebek bakımına küçük sorumluluklarla dahil ederek (bez getirmek gibi) onu da sürece dahil edebilirsiniz.
Çocuğum çok içine kapanık, bu normal mi? Çocuğum çok içine kapanık, bu normal mi?
Pedagog, Aile Danışmanı Okan Bal: Çocukların bazıları mizaç gereği daha içe dönük olabilir ve bu tek başına bir sorun değildir. Ancak sosyal durumlarda aşırı çekingenlik, kaygı, göz teması kurmama veya yaşıtlarıyla iletişim kurmakta ciddi güçlükler gözleniyorsa bir uzman desteği gerekebilir. İçe kapanık çocuklar için onları zorlamadan, sosyal ortamlara küçük adımlarla alıştırmak önemlidir. Aile içindeki iletişimde, çocuğun duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebileceği bir ortam sağlamak içe dönüklüğün aşırıya kaçmamasını destekler. Onun bireysel ilgi alanlarını keşfetmesine ve kendini ifade edebileceği aktivitelerle (resim, müzik, hikaye yazma vb.) destek vermek faydalıdır.
Çocuğum okulda uyum sorunu yaşıyor, ne yapmalıyım? Çocuğum okulda uyum sorunu yaşıyor, ne yapmalıyım?
Pedagog, Aile Danışmanı Okan Bal: Okul uyum sorunları çocuğun yaşına, mizacına ve geçmiş deneyimlerine bağlı olarak farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Ayrılık kaygısı, arkadaş ilişkilerinde sorunlar, öğretmenle iletişim eksikliği gibi nedenlerle okul reddi ya da kaygı görülebilir. Öncelikle çocuğunuzla açık bir şekilde konuşarak okulda yaşadıkları hakkında bilgi alın. Öğretmenle görüşerek de gözlemlerini öğrenin. Uyum sürecinde sabırlı olup çocuğun okul hakkında olumlu bir algı geliştirmesine yardımcı olmak gerekir. "Okulda en çok neyi seviyorsun?" gibi açık uçlu sorular sorarak okulun olumlu yanlarına odaklanmasına destek olabilirsiniz. Gerekirse pedagog desteğiyle okul fobisi gibi durumların önüne geçilebilir.
Çocuğumun özgüvenini nasıl artırabilirim? Çocuğumun özgüvenini nasıl artırabilirim?
Pedagog, Aile Danışmanı Okan Bal: Özgüvenin temelinde çocuğun kendini olduğu gibi kabul edilmiş ve değerli hissetmesi yatar. Çocuğunuzun başarılarından çok, süreçte gösterdiği çaba ve gayreti takdir edin. Ona yaşına uygun sorumluluklar vererek, kendi başına bir şeyler başarma duygusunu yaşamasına izin verin. Hatalar yaptığında aşırı eleştiriden kaçının ve bu hataların gelişimin bir parçası olduğunu anlatın. "Ben sana inanıyorum" veya "bu zor bir şeydi ama denemen çok güzel" gibi ifadeler özgüvenini besler. Ayrıca model olmanız da önemli; ebeveyn olarak özgüvenli ve kendinizle barışık bir duruş sergilemek çocuğun içselleştirmesine yardımcı olur.